Βραβεία
 

Σκεπτικά Βραβείων σε δημιουργούς 2017

Πρόεδρος της 11μελούς επιτροπής ο Επ.Καθηγητής κ. Γιάννης Παπαδάτος.

Μέλη: Φιλομήλα Βακάλη-Συρογιαννοπούλου, Μαρία Δελάκη, Αρετή Καράμπελα, Πόπη Κασσωτάκη – Ψαρουδάκη,  Χρύσα Κουράκη, Μαρία Κουρκουμέλη, Κωστής Μακρής, Φωτεινή Μπαλαγιάννη, Αθηνά Μπίνιου, Δημήτρης Πολίτης.

Α1. Βραβείο «Πηνελόπη Μαξίμου» σε συγγραφέα βιβλίου αφήγησης βραχείας φόρμας για παιδιά (βιβλία με κείμενο μικρής έκτασης, τα οποία απευθύνονται σε παιδιά των πρώτων τάξεων του Δημοτικού).

Το βραβείο απονέμεται στον:

Βαγγέλη Ηλιόπουλο, για το βιβλίο Μεγαλώνω τη γιαγιά μου, εκδόσεις ΠΑΙΔΙΚΗ ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ της ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ

Στο βιβλίο τονίζεται η ιδιαίτερη σχέση εγγονιού – γιαγιάς, η οποία ενδυναμώνεται και ξεδιπλώνεται με εναλλαγή στις θέσεις του ακροατή και του αφηγητή-αναγνώστη με ενδιάμεσο το βιβλίο και την ανάγνωση. Είναι ένα τρυφερό κείμενο, που προσφέρεται με λιτό   παιδοκότροπο λόγο και με πινελιές λεπτού χιούμορ για ένα θέμα που από μόνο του έχει συγκεκριμένο συναισθηματικό βάρος. Το κείμενο στέκεται με σεβασμό και ειλικρίνεια απέναντι στον αναγνώστη/στην αναγνώστρια προετοιμάζοντάς τον/την για τις αλλαγές, στη διάρκεια του χρόνου, των αγαπημένων του/της προσώπων, ακόμα και για την απώλεια η οποία δεν αναφέρεται, αλλά υπονοείται διακριτικά.

Α2. Βραβείο σε εικονογράφο και σε συγγραφέα εικονοβιβλίου (Picture Book) για την εικονογράφηση και για το κείμενο.

Το βραβείο απονέμεται στις:

Αργυρώ Πιπίνη (κείμενο), Ίριδα Σαμαρτζή (εικονογράφηση), για το βιβλίο Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Άνοιξη, Χειμώνας, Καλοκαίρι, εκδόσεις Πατάκη

Μέσα από τέσσερα φαινομενικά ασύνδετα στοιχεία (τέσσερις εποχές, ένα σπίτι, μια μηλιά, μια οικογένεια) ξεδιπλώνεται μια παράλληλη, ρεαλιστική και ταυτόχρονα αλληγορική πορεία. Η ιστορία με ευρηματικότητα υποδηλώνει την προσωπική αναζήτηση για το τι σημαίνει για τον καθένα/την καθεμία, "σπίτι",  μέσα από μια ισορροπημένη αφήγηση με επιτυχημένη χρήση της γλώσσας και των εικόνων. Η Ίρις Σαμαρτζή δημιουργεί  εικόνες που συμπληρώνουν και εμπλουτίζουν με έναν ουσιαστικό «εικονιστικό» λόγο την ιστορία. Τα χρώματα εναρμονίζονται με τις λέξεις, η φαντασία διεγείρεται και το ενδιαφέρον παραμένει αναλλοίωτο μέχρι την τελευταία σελίδα αυτού του καλαίσθητου βιβλίου.

Α3. Βραβείο σε εικονογράφο για την εικονογράφηση βιβλίου με εικόνες για παιδιά και νέους (στην κατηγορία αυτή μπορούν να διαγωνιστούν όλα τα βιβλία που έχουν εικόνες, εκτός των Εικονοβιβλίων - Picture Book, τα οποία εντάσσονται στην κατηγορία Α2).

Το βραβείο απονέμεται στην:

Διατσέντα Παρίση, για την εικονογράφηση του βιβλίου των Αναστασίας Αγραφιώτη & Ρούλας Παπανικολάου, Δέκα μάγισσες κακές φοβερές και τρομερές, εκδόσεις διά Βίου

          Στο συγκεκριμένο βιβλίο είναι εντυπωσιακή η εναλλαγή χρωμάτων και ιδιαίτερα πρωτότυπη, με κλιμακωτό τρόπο, η εικονιστική αναπαράσταση. Οι φιγούρες, αν και ασυνήθιστες ή "απόκοσμες", παρουσιάζονται εξόχως συμπαθητικές με μια ανθρωπόμορφη ζεστασιά που πείθει. Είναι επιτυχημένη η επιλογή των χρωμάτων και ως προς τη χρήση τους και ως προς τις εικονιστικές φόρμες. Αναδύονται ευφάνταστα ποιητικές φιγούρες που "ταξιδεύουν" το βλέμμα από σελίδα σε σελίδα και αναδίνουν μια καλλιτεχνική, παιδικότροπη τεχνοτροπία, με αυθεντικότητα αλλά και με ένα διακριτικό χιούμορ. Επιπλέον, είναι αξιοσημείωτο ότι οι εικόνες έχουν τη δυνατότητα να αφηγηθούν με συνοχή την ιστορία που αναπαριστούν.

Α4. Βραβείο «Φανή Αποστολίδου» σε συγγραφέα εκτενούς αφηγήματος, για παιδιά μεγάλων τάξεων Δημοτικού και Γυμνασίου.

Το βραβείο απονέμεται στην:

Μαρία Παπαγιάννη, για το βιβλίο Παπούτσια με φτερά, εκδόσεις Πατάκη

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης και αναγνωστικής ανταπόκρισης. Με γλαφυρές περιγραφές αποτυπώνεται ένας ισορροπημένος λυρισμός, με εμβληματικά σήματα λέξεις και φράσεις σημαντικών ποιητών. Έτσι, δημιουργείται ένα διακειμενικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο στήνεται αριστοτεχνικά η ακολουθία γεγονότων, η οποία κινείται ανάμεσα στο φανταστικό/ουτοπικό και στο πραγματικό, με ήρωες και ηρωίδες  που παραπέμπουν σε μεγάλα λογοτεχνικά έργα και χαρακτήρες. Δύο κόσμοι πλάθονται στους οποίους κυριαρχούν θέματα όπως η αποδοχή, η αλληλεγγύη, η αποδοχή της διαφορετικότητας, αλλά και η πάλη με δυνάμεις καταστροφικές για τη διάσωση γλωσσών που χάνονται. Πολλά διακείμενα αναγάγουν το φαντασιακό μέρος της υπόθεσης σε ποιητική μετουσίωση και, βέβαια, στο ενδιάμεσο της ουτοπικής αναζήτησης αναδύονται σκηνές αφήγησης ενός αυθεντικού μαγικού ρεαλισμού.

Α5. Βραβείο σε συγγραφέα εφηβικού - νεανικού βιβλίου, για εφήβους και νέους.

Το βραβείο απονέμεται στην:

Αλεξάνδρα Μητσιάλη, για το βιβλίο Ξυπόλητοι ήρωες  εκδόσεις Πατάκη

Οι Ξυπόλητοι ήρωες είναι ένα  ιστορικοκοινωνικό μυθιστόρημα που αποτελεί την εικονογραφία της γερμανικής κατοχής στη Θεσσαλονίκη,  το οποίο, συνάμα,  αναδεικνύει τη δύσκολη καθημερινότητα και τη στάση ανώνυμων ανθρώπων, που πολλοί από αυτούς δρουν ηρωικά για να διατηρήσουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ενάντια στους ναζιστές και στους ντόπιους συνεργάτες τους. Το κείμενο έχει αντικειμενικότητα και αμεσότητα, με ολοκληρωμένους χαρακτήρες ενηλίκων, παιδιών και εφήβων που προέρχονται από ποικίλα κοινωνικά στρώματα.  Τα γεγονότα αναπαρίστανται με έναν κινηματογραφικό τρόπο, είναι λειτουργικά δεμένα μεταξύ τους και αναδεικνύουν, δίχως μελοδραματισμό, το ανθρώπινο δράμα στις μεγάλες και στις μικρές του στιγμές.

Α6. Βραβείο «Βίτω Αγγελοπούλου» σε συγγραφέα βιβλίου με πληροφοριακά κείμενα (γνώσεων) για παιδιά (με μυθοπλασία ή αμιγώς πληροφοριακό, το βιβλίο πρέπει να απευθύνεται σε παιδιά και όχι σε εκπαιδευτικούς, να έχει επιστημονική εγκυρότητα αλλά και παιδαγωγική καταλληλότητα).

Το βραβείο απονέμεται στην:

Μαρίζα Ντεκάστρο, για το βιβλίο Με τους ζωγράφους στη βιβλιοθήκη Αβέρωφ, οδηγός για νέους, έκδοση Μουσείου Αβέρωφ

Πρόκειται για έναν πολυτροπικό οδηγό καλαίσθητο, με εγκυρότητα, αξιοπιστία και με κείμενα πολύ κοντά στην παιδική ηλικία που συνάμα παρακινούν τους αναγνώστες/τις αναγνώστριες να ενεργοποιηθούν περαιτέρω, μέσα από πίνακες ζωγραφικής της βιβλιοθήκης Αβέρωφ. Συγκεκριμένα, είκοσι πίνακες   σημαινόντων δημιουργών και διαφορετικών τεχνοτροπιών της εγχώριας εικαστικής δημιουργίας,  παρουσιάζονται και αναλύονται/προσεγγίζονται με ευρηματικό τρόπο  από τη συγγραφέα. Το καλαίσθητο βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει και ως οδηγός-ξεναγός της συγκεκριμένης βιβλιοθήκης ή ως πολύτιμο εργαλείο για  εκπαιδευτικούς στη μαθησιακή διαδικασία.  

Α7. Βραβείο σε ξένο συγγραφέα, Έλληνα εκδότη και μεταφραστή βιβλίου μεταφρασμένου στα ελληνικά, για παιδιά ή νέους. Για την κατηγορία αυτή κάθε εκδοτικός οίκος έχει δικαίωμα να υποβάλει έως τρεις (3) τίτλους μεταφρασμένων βιβλίων, ανεξάρτητα από το είδος και την ηλικία που απευθύνονται. Δεν απαιτείται η αποστολή του ξενόγλωσσου βιβλίου.

Το βραβείο απονέμεται στην:

Πετρούλα Γαβριηλίδου, για το βιβλίο του Τζον Μπόιν, Το αγόρι στην κορυφή του βουνού, εκδόσεις Ψυχογιός

Πρόκειται για μυθιστόρημα με έντονη κλιμάκωση και ανατροπές, που δεν διστάζει να είναι σκληρό όπου και όταν πρέπει, με χαρακτήρες άρτια δομημένους στη διάρκεια της αφήγησης. Μέσα από τη σχέση του πρωταγωνιστή με τον Χίτλερ που είναι σε πρώτο επίπεδο, υπάρχει και ένα δεύτερο επίπεδο, αυτό του αρχέτυπου της αναζήτησης του πατέρα από τον γιο.   Από την πλευρά της μετάφρασης παραδίδεται ένα γλωσσικά άρτιο κείμενο. Η προσεκτική γλωσσική επεξεργασία συμβάλλει αποτελεσματικά στην κατανόηση των ζητημάτων που απασχόλησαν τον συγγραφέα και επιτρέπει στα νεαρά παιδιά να κατανοήσουν βαθύτερα τις προεκτάσεις της υπόθεσης.

Α8. Βραβείο «Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου» σε πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα βιβλίου για παιδιά ή νέους (ο/η συγγραφέας θα πρέπει να εκδίδει οποιουδήποτε είδους λογοτεχνικό κείμενό του για πρώτη φορά).

  Το βραβείο απονέμεται στην:

Α. Σ. Δάρτζαλη, για το βιβλίο Όταν η μαμά μου είπε ψέματαεκδόσεις Λιβάνη

Είναι μια μικρή ιστορία διαπολιτισμικού περιεχομένου μεταφερμένη από τον πρωτοπρόσωπο ενδοδιηγητικό αφηγητή με παιδική αφέλεια και με αμεσότητα στην αφήγηση. Από τα στιγμιότυπα του κειμένου αναδύεται η διαφορετικότητα και η αλληλεγγύη με έναν αβίαστο τρόπο ο οποίος υπονομεύει στο τέλος τον ήδη ανατρεπτικό τίτλο.  

Βραβείο σε Εικονογράφο ή Art Director» για το εξώφυλλο ελληνικού παιδικού και νεανικού βιβλίου

Απονέμεται στους: 

Απόστολο Βέττα (εικονογράφηση), Σάκη Γεωργιάδη και Εριφύλη Αράπογλου (σχεδιασμός-σελιδοποίηση) για το εξώφυλλο του βιβλίου Ιζαντόρα Ντακ (συγγραφή Στέλλα Μιχαηλίδου), εκδόσεις Καλειδοσκόπιο.

Το συγκεκριμένο εξώφυλλο αποτελεί ένα αισθητικά δομημένο σύμπλεγμα γραμμάτων του τίτλου και των δημιουργών.  Φιγούρα και γράμματα αποτελούν ένα ενοποιημένο σύνολο "έτοιμο" μετά την ανάγνωση να γίνει αποτυπωμένη μνήμη. Η πρωταγωνίστρια πάπια/χορεύτρια κοιτώντας προς τη μεριά του ανοίγματος του βιβλίου είναι σαν να καλεί τον αναγνώστη και την αναγνώστρια να το ανοίξουν γιατί η κίνηση των εικόνων συνεχίζεται. Πρόκειται για ένα απλό και μαζί τολμηρό και δυναμικό εξώφυλλο που ελκύει για ανάγνωση.

-------------------

Σκεπτικά Βραβείων σε δημιουργούς 2016

Πρόεδρος των επιτροπών βραβείων ο Καθηγητής κ. Ιωάννης Βασιλαράκης

  • Βραβείο «Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου» σε πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα βιβλίου για παιδιά ή νέους

Επιτροπή: Λότη Πέτροβιτς- Ανδρουτσοπούλου, Αγγελική Βαρελλά, Ζωή Κανάβα, Ελένη Μπακογεώργου, Λίτσα Ψαραύτη

Η επιτροπή διαπίστωσε ότι αρκετά από τα βιβλία που υποβλήθηκαν για το βραβείο αυτό δεν πληρούσαν τους απαιτούμενους όρους. Έτσι, καίτοι αξιολογότατα, ορισμένα μάλιστα εξαιρετικά υψηλής ποιότητας, αποκλείστηκαν είτε διότι οι συγγραφείς τους είχαν δημοσιεύσει ήδη και άλλα κείμενα στο παρελθόν, άρα δεν ήταν πρωτοεμφανιζόμενοι, είτε διότι το βιβλίο που υπέβαλαν είχε παρουσιαστεί με άλλη λογοτεχνική μορφή την προηγούμενη χρονιά.

Το βραβείο απονέμεται στην:

Κατερίνα Ζωντανού, για το βιβλίο της Ομιλείτε Πλουτωνικά;, εκδόσεις Μεταίχμιο

Πρόκειται για μια πρωτότυπη ιστορία γραμμένη με φαντασία κι ευρηματικότητα, σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση απολύτως πειστική,  κάτι που σπανίζει στην παιδική μας λογοτεχνία. Πέρα από την απόλαυση του διαβάσματος που προσφέρει, αβίαστα και χωρίς ίχνος διδακτισμού προβάλλει υψηλές αξίες, όπως η αποδοχή του άλλου και της διαφορετικότητας, η προσφορά φιλίας, η χαρά του παιχνιδιού και του ονείρου. Κείμενο που το διακρίνει γνήσια τρυφερότητα, σύγχρονη οπτική και γνώση της παιδικής  ψυχοσύνθεσης.

  • Βραβείο «Πηνελόπη Μαξίμου» σε συγγραφέα βιβλίου αφήγησης βραχείας φόρμας για παιδιά

Επιτροπή: Μερκούριος Αυτζής,  Ανδρέας Καρακίτσιος, Πάττυ Παπαδήμου, Εύη Χρηστομάτη,  Ρία Φελεκίδου 

απονέμεται εξ ημισείας στις:

Γλυκερία Γκρέκου, για το βιβλίο της Το κόκκινο κουτί, εκδόσεις Ψυχογιός

 «Το κόκκινο κουτί» είναι μια εξαιρετική περίπτωση διαχείρισης των δυσκολιών που χαρακτηρίζουν τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές ανάγκες και συγκεκριμένα της ΔΕΠΥ.  Η συγγραφέας, στην προσπάθειά της να εξηγήσει, να αναλύσει και να προσφέρει με διακ